Δεν είναι μια απλή διπλωματική κίνηση εντυπωσιασμού, αλλά ένα ωμό μήνυμα ρήξης προς την Ουάσινγκτον, την ώρα που τα μυστικά παζάρια ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και το Κρεμλίνο έχουν αφήσει ως ώρας εκτός διαπραγματεύσεων την Ευρώπη που σε μια ακόμη κρίσιμη καμπή στην ιστορία της ηπείρου, εμφανίζετα ως μια βαθιά διχασμένη Βαβέλ.
Ξυπνώντας τα ιστορικά αντανακλαστικά του Charles de Gaulle και του Jacques Chirac, ο Γάλλος πρόεδρος στήνει ανάχωμα στα αμερικανικά σχέδια για άρση κυρώσεων και εδαφικά ανταλλάγματα, ποντάροντας στον συμβατικό στρατό της Ευρώπης, τον ουκρανικό, θεωρώντας τον τη μοναδική πραγματική ασπίδα επιβίωσης της γηραιάς ηπείρου και αψηφώντας επειδικτικά τις νέες πραγματικότητες .
Η απαίτηση Macron
Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι η ένταξη της χώρας στη συμμαχία δεν βρίσκεται πλέον στην ημερήσια διάταξη, γεγονός που επιβεβαίωσε και ο γενικός γραμματέας του οργανισμού Mark Rutte, ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron δήλωσε ότι θεωρεί απαραίτητη την εισδοχή της Ουκρανίας στους κόλπους του ΝΑΤΟ.
Αυτό έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, τονίζοντας πως είναι πεπεισμένος ότι η Ουκρανία, διαθέτοντας τον ισχυρότερο συμβατικό στρατό στην Ευρώπη, διαδραματίζει καίριο ρόλο μαζί με το ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο του οποίου της αναλογεί μια επάξια θέση.
Το μήνυμα Macron στο Χ
Στο μήνυμά του ο Γάλλος πρόεδρος τονίζει:
- Η στήριξη της Ουκρανίας ταυτίζεται με την υπεράσπιση της Γαλλίας και της συλλογικής μας ασφάλειας.
- Εάν η Ρωσία επικρατήσει, οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές για ολόκληρη την Ευρώπη.
- Ο Vladimir Putin αρνείται πεισματικά να συμμετάσχει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
- Την ίδια στιγμή, ο ρωσικός στρατός καταγράφει σημαντικές απώλειες και υποχωρεί στο πεδίο.
- Η αδιάκοπη οικονομική και στρατιωτική στήριξη παραμένει απολύτως κρίσιμη για την Ουκρανία.
- Η Ευρώπη έχει ήδη υιοθετήσει μια ιστορική διακήρυξη αρχών για την εσωτερική της ασφάλεια.
- Η θέση της Ουκρανίας βρίσκεται δικαιωματικά στην Ευρώπη και στους κόλπους του ΝΑΤΟ.
- Μόνο η επίτευξη μιας δίκαιης και βιώσιμης ειρήνης θα διασφαλίσει την τελική μας νίκη.
Το παρασκήνιο των μυστικών διαπραγματεύσεων σε Abu Dhabi και Μόσχα και το αμερικανικό παζάριMes chers compatriotes, Ce qui se joue en Ukraine nous concerne directement. C’est de notre sécurité à tous dont il est question. Aider l’Ukraine à se défendre, c’est protéger la France et les Français. Si la Russie impose par la brutalité sa volonté à un pays européen, c’est toute l’Europe qui est fragilisée. C’est pourquoi l’Ukraine a encore été au cœur de nos échanges jeudi et vendredi à Dublin, lors du neuvième sommet de la Communauté politique européenne et du Conseil européen informel. Nous y avons montré notre unité autour de deux priorités que je veux partager avec vous ici. La première, c’est d’aider l’Ukraine à passer l’hiver. Les Ukrainiens continuent de résister avec un courage qui force l’admiration. Les derniers échanges avec les émissaires américains l’ont montré : Vladimir Poutine ne veut pas négocier. Son armée n’avance pas. Elle recule même et subit des pertes considérables. Mais il est clair qu’il fait le pari de faire plier l’Ukraine en multipliant les frappes contre les civils et en cherchant à plonger le pays dans le noir cet hiver. Notre responsabilité est de faire échouer ce pari. Cela veut dire maintenir notre soutien financier et aider l’Ukraine à protéger sa population, ses centrales et ses réseaux électriques. Soyons clairs : ceux qui veulent rationner les moyens de l'Ukraine souhaitent au fond l'obliger à une paix injuste, à sa vulnérabilisation durable, et ainsi, à celle de l'Europe. C'est l'esprit de défaite. C'est la recette pour la guerre d'après. Cela ne peut pas être la position de la France. Notre deuxième priorité c’est de travailler avec l’Ukraine à une paix juste et durable. L’Europe doit y prendre toute sa part, car de cette paix dépend aussi la sécurité de notre continent. Au Conseil européen, hier, nous avons réaffirmé notre unité sur ce point. Au sommet de la Communauté politique européenne, nous avons pris une décision historique. 42 pays ont approuvé, à l’initiative de la France, une déclaration sur les principes qui doivent guider la sécurité de l’Europe. C’est aussi le sens du travail de la Coalition des volontaires, que nous avons lancée début 2025 pour préparer les garanties de sécurité de l’Ukraine. La déclaration adoptée à Paris en début d’année en a posé les bases. Elle prévoit de soutenir l’armée ukrainienne et de préparer une force multinationale qui pourra être déployée après un cessez-le-feu. Un exercice est en cours en Pologne pour montrer que nous sommes prêts à y prendre notre part. Nous nous retrouverons jeudi à Berlin pour poursuivre ce travail. Nous devons maintenant aller plus loin et dire clairement, y compris aux Russes, ce que nous voulons pour l’après-guerre. Nous devons aussi préciser ce que nous attendons des États-Unis pour la sécurité de l’Europe à long terme. Je veux en tout cas dire ici ma conviction que l'Ukraine, qui a la première armée conventionnelle d'Europe, a un rôle clé avec l'OTAN - au sein de laquelle elle a toute sa place. Notre objectif est clair : obtenir une paix juste et solide pour l’Ukraine puis continuer de renforcer, avec tous, un cadre de sécurité commun pour l’Europe. C’est ainsi que nous protégerons dans la durée les Ukrainiens, les Français, et tous les Européens.
— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) November 14, 2026
Η χρονική συγκυρία της παρέμβασης του Γάλλου προέδρου εξηγείται από τις ραγδαίες διπλωματικές ζυμώσεις των τελευταίων ημερών.
Αμέσως μετά τις τριμερείς συνομιλίες στο Abu Dhabi, όπου η Ρωσία αρνήθηκε οποιαδήποτε συζήτηση για κατάπαυση του πυρός, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Steve Witkoff και Jared Kushner μετέβησαν εσπευσμένα στη Μόσχα για απευθείας επαφές με τον Vladimir Putin.
Την ίδια στιγμή, ο Volodymyr Zelensky αποκάλυψε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έθεσαν για πρώτη φορά στο τραπέζι ένα ωμό δίλημμα:
την αποχώρηση της Ουκρανίας από τα εδάφη του Donbas που ελέγχει ακόμη με αντάλλαγμα την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, την ώρα που διαρροές φέρουν τη Μόσχα να προτείνει τον διαχωρισμό της Ευρώπης σε σφαίρες επιρροής και την Ουάσινγκτον να εξετάζει μεγάλη απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από την ήπειρο.
Νωρίτερα, η εφημερίδα The Economist αποκάλυψε ότι ένα από τα αμερικανικά σχέδια διευθέτησης προβλέπει τη χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, την επανέναρξη των παραδόσεων ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη και την παροχή ενός επενδυτικού πακέτου και ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το Κίεβο, με αντάλλαγμα την οριστική εγκατάλειψη της προοπτικής του ΝΑΤΟ. Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες από το 2025 και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Mark Rutte επαναλαμβάνουν ότι η ένταξη της Ουκρανίας έχει φύγει από την ημερήσια διάταξη, ο Emmanuel Macron αντιτάσσει ότι η Ουκρανία διαθέτει τον ισχυρότερο συμβατικό στρατό στην Ευρώπη και της αναλογεί μια επάξια θέση στη συμμαχία. Από την πλευρά του, ο Volodymyr Zelensky ξεκαθάρισε στις 14 Νοεμβρίου ότι η χώρα του δεν θα κατοχυρώσει ουδέτερο καθεστώς στο σύνταγμά της ούτε θα παραιτηθεί από τον ευρωατλαντικό της προσανατολισμό.
Ο ουκρανικός στρατός ως ευρωπαϊκή ασπίδα και το παιχνίδι ηγεσίας από το Dublin στο Βερολίνο
Πίσω από τη ρητορική του Παρισιού κρύβεται ένας ψυχρός, αν και επιλεκτικός, ρεαλισμός.
Γνωρίζοντας ότι η αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα αποσύρεται σταδιακά και η βοήθεια των Ηνωμένων Πολιτειών έχει στερέψει μετατρέποντας τους Ευρωπαίους σε βασικούς χρηματοδότες, ο Emmanuel Macron εκτιμά ότι μια Ουκρανία εκτός ΝΑΤΟ, εξαντλημένη και εδαφικά ακρωτηριασμένη, αποτελεί συνταγή για τον επόμενο πόλεμο.
Αντίθετα, η ενσωμάτωση του ουκρανικού στρατού στον ευρωατλαντικό μηχανισμό καλύπτει το κενό ασφαλείας της Δύσης.
Έτσι, συγκρούονται μετωπικά και ανοιχτά δύο ασυμβίβαστα σχέδια:
- το αμερικανικό σχέδιο ταχείας διευθέτησης και,
- το ευρωπαϊκό δόγμα του Παρισιού, που προτάσσει την ένταξη στο ΝΑΤΟ, τη δέσμευση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, το 22ο πακέτο κυρώσεων και την ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων επί του πεδίου. Αξιοποιώντας τη σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο, όπου 42 χώρες υιοθέτησαν γαλλική διακήρυξη για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, το Παρίσι προετοιμάζει ήδη πολυεθνική δύναμη εγγυήσεων μαζί με τη Βρετανία, πραγματοποιώντας στρατιωτικές ασκήσεις στην Πολωνία ενόψει συνόδου στο Βερολίνο.
Με το Βερολίνο να αναζητά βηματισμό και τον Volodymyr Zelensky να ζητά ενιαίο Ευρωπαίο εκπρόσωπο μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, ο Γάλλος πρόεδρος διεκδικεί ανοιχτά την ηγεσία της ευρωπαϊκής άμυνας πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 26ης και 27ης Νοεμβρίου.
Τα ιστορικά αντανακλαστικά του Charles de Gaulle και του Jacques Chirac στη σκιά της κρίσης
Η σημερινή σύγκρουση αποτελεί πιστή επανάληψη ενός πάγιου γαλλικού γεωπολιτικού αντανακλαστικού.
Ο πιο ακριβής παραλληλισμός βρίσκεται στο τραύμα της Γιάλτας το 1945 και στην απόφαση του Charles de Gaulle το 1966 να αποσύρει τη Γαλλία από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, να διώξει τις αμερικανικές βάσεις και να χτίσει ανεξάρτητο πυρηνικό οπλοστάσιο, αρνούμενος να εμπιστευτεί τυφλά μια Ουάσινγκτον που θα μπορούσε να συμφωνήσει με τη Μόσχα ερήμην των Ευρωπαίων.
Αντίστοιχα, το 2003 ο Jacques Chirac ύψωσε βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας απέναντι στον George W. Bush για την εισβολή στο Ιράκ, προβλέποντας την αποσταθεροποίηση της ευρωπαϊκής γειτονιάς.
Εφαρμόζοντας τη διαχρονική μέθοδο της ισορροπίας δυνάμεων από την εποχή του καρδιναλίου Armand Jean du Plessis de Richelieu στον Τριακονταετή Πόλεμο και τη Συνθήκη της Βεστφαλίας το 1648, μέχρι το Συνέδριο της Βιέννης το 1815, η Γαλλία χτίζει συνασπισμούς υπό την καθοδήγησή της, επενδύει στη στρατιωτική ισχύ και αμφισβητεί την αμερικανική πρωτοκαθεδρία για να σύρει το Βερολίνο πίσω από το όραμα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας.
Η εσωτερική πολιτική θύελλα στη Γαλλία ως καταλύτης της επιθετικής εξωτερικής πολιτικής
Πίσω από την έντονη κινητικότητα του Γάλλου προέδρου κρύβεται επίσης η βαθιά εσωτερική κρίση της χώρας.
Μετά τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές που κατέλειπαν την Εθνοσυνέλευση κατακερματισμένη σε τρία εχθρικά μπλοκ χωρίς κυβερνητική πλειοψηφία, οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις του Emmanuel Macron έχουν μπλοκαριστεί.
Με το βλέμμα στις προεδρικές εκλογές του 2027 και δεχόμενος σφοδρές επιθέσεις από τα δεξιά της Marine Le Pen και του Jordan Bardella, αλλά και από την αριστερά του Jean-Luc Mélenchon για το κόστος της βοήθειας προς το Κίεβο, ο Γάλλος πρόεδρος καταφεύγει στην εξωτερική πολιτική —τομέα αποκλειστικής συνταγματικής του αρμοδιότητας— για να προβληθεί ως ο μοναδικός υπεύθυνος εγγυητής της εθνικής ασφάλειας και της ασφάλειας της ηπείρου.
Ταυτόχρονα, με το δημόσιο έλλειμμα και το χρέος της Γαλλίας υπό αυστηρή ευρωπαϊκή επιτήρηση, η προώθηση κοινών ευρωπαϊκών αμυντικών προγραμμάτων επιτρέπει στο Παρίσι να μοιραστεί το οικονομικό βάρος με τους εταίρους του και να στηρίξει την εγχώρια εξοπλιστική βιομηχανία, μετατρέποντας το διακύβευμα του Κιέβου σε μάχη για τη γεωπολιτική επιβίωση της Ευρώπης μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών