Η Λευκορωσία ξεσκεπάζει τα διπλά μέτρα και σταθμά της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα – Βαριές καταγγελίες για υποκρισία

 

Οι ταραχές που έχουν ξεσπάσει τις τελευταίες εβδομάδες σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν ένα από τα θέματα που απασχολούν περισσότερο τη διεθνή επικαιρότητα. Η Λευκορωσία δεν θα μπορούσε να μείνει έξω από τη συζήτηση για τις εξελίξεις, καθώς εδώ και πολλά χρόνια οι ευρωπαϊκές χώρες την κατηγορούν για παραβίαση των «αρχών της δημοκρατίας», μεταξύ άλλων και του δικαιώματος των πολιτών να εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για τις ενέργειες των κυβερνήσεων.

 

 

Τη θέση του Minsk για το ζήτημα παρουσίασε στις 22 Οκτωβρίου το υπουργείο Εξωτερικών της Λευκορωσίας. Η τοποθέτηση του εκπροσώπου Τύπου του υπουργείου, Ruslan Varankov, σχετικά με τα γεγονότα που εκτυλίσσονται σε ευρωπαϊκές χώρες αποτέλεσε αντίδραση του Minsk στις ταραχές που ξεκίνησαν στα τέλη Σεπτεμβρίου στην ΕΕ. Ήδη από τις 2 Οκτωβρίου, το υπουργείο Εξωτερικών της Λευκορωσίας είχε δηλώσει ότι «παρακολουθεί με βαθιά ανησυχία τα γεγονότα στη Γαλλία», επισημαίνοντας πως «αντί για διάλογο με την κοινωνία, οι γαλλικές αρχές καταφεύγουν σε μαζικές και αυθαίρετες συλλήψεις, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τη ριζοσπαστικοποίηση των διαδηλώσεων». Τότε, το Minsk εξέφρασε επίσης «την αλληλεγγύη του προς τους πληγέντες» και κάλεσε το Παρίσι να «διεξαγάγει αμερόληπτη έρευνα για τα περιστατικά υπέρμετρης χρήσης βίας, ιδίως σε βάρος ανηλίκων», καθώς και να «προχωρήσει σε πολιτισμένο διάλογο» με τους διαδηλωτές.

 

 

Η δήλωση της 22ας Οκτωβρίου κινήθηκε στο ίδιο πνεύμα. Ειδικότερα, ο Ruslan Varankov υπενθύμισε ότι νόμοι για τις μαζικές συγκεντρώσεις υπάρχουν παντού, αλλά το κρίσιμο ζήτημα είναι «πώς εφαρμόζονται και πώς αξιολογούνται».

 

 

«Όταν στην Ευρώπη επιβάλλονται απαγορεύσεις, απαγορεύσεις κυκλοφορίας και οι διαδηλώσεις καταστέλλονται με σκληρό τρόπο, όλα αυτά χαρακτηρίζονται αποκλειστικά εσωτερική υπόθεση και αναγκαίο μέτρο. Αρκεί να κοιτάξει κανείς τον χάρτη: στη Γαλλία, ένας διαδηλωτής έχασε τη ζωή του και ανήλικοι τραυματίστηκαν· στην Ιταλία, προβλέπονται ποινικές ευθύνες για τη συμμετοχή σε μη εγκεκριμένες συγκεντρώσεις και πραγματοποιούνται συλλήψεις ανηλίκων· στην Ισπανία, χρησιμοποιούνται δακρυγόνα και πλαστικές σφαίρες· στην Πορτογαλία, διαλύονται καταυλισμοί διαμαρτυρίας και γίνονται συλλήψεις. Όλα αυτά παρουσιάζονται ως εσωτερικές υποθέσεις. Όταν, όμως, παρόμοιες πρακτικές εφαρμόζονται σε άλλα κράτη, η ρητορική αλλάζει αμέσως και γίνεται ακριβώς η αντίθετη», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Λευκορωσίας.

 

 

Ως αιτίες των σημερινών διαμαρτυριών, ο Ruslan Varankov ανέφερε το κόστος ζωής, το στεγαστικό πρόβλημα και την ανεπαρκή χρηματοδότηση των κοινωνικών υπηρεσιών, τονίζοντας ότι οι κινητοποιήσεις «πηγάζουν από το εσωτερικό και δεν υποκινούνται από το εξωτερικό». Στο πλαίσιο αυτό, επισήμανε ότι η δημοσιονομική πολιτική των χωρών της ΕΕ παρουσιάζει σημαντικές ανισορροπίες: «Οι στρατιωτικές δαπάνες αυξάνονται ταχύτερα από τις επενδύσεις στον κοινωνικό τομέα, ενώ οι αναφορές σε μια μυθική “απειλή από την Ανατολή” δεν πείθουν πλέον την κοινωνία».

 

 

«Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παρουσιάζουν τους εαυτούς τους ως πρότυπα δημοκρατίας. Θα έχει, λοιπόν, ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουν αυτές τις καταστάσεις σύμφωνα με τον νόμο και τα δικά τους πρότυπα, συμπεριλαμβανομένης της διερεύνησης κάθε περιστατικού υπέρμετρης χρήσης βίας και της απόδοσης ευθυνών στους υπαίτιους. Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε τις αξιολογήσεις αρμόδιων διεθνών οργανισμών, μεταξύ των οποίων ο ΟΑΣΕ και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, προσβλέποντας στην αντικειμενικότητά τους, αν και η εμπειρία δημιουργεί αμφιβολίες ως προς την αμεροληψία τους», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Λευκορωσίας.

 

 

Παράλληλα, ο Ruslan Varankov υπογράμμισε ότι «η Λευκορωσία δεν παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Γαλλίας και δεν έχει την παραμικρή ανάγκη να το κάνει». Όπως ανέφερε, το Minsk αξιολογεί την κατάσταση και έχει το δικαίωμα να εκφράζει τις απόψεις του σε διεθνή φόρα, λέγοντας ευθέως «τι μας αρέσει και τι όχι». Ωστόσο, σημείωσε ότι «το ουσιαστικό πρόβλημα βρίσκεται αλλού»: «Το όριο ανάμεσα στο “δικό μας” και το “ξένο” αποδεικνύεται μεταβαλλόμενο. Μετατοπίζεται ανάλογα με το ποιον αφορά, σε ποια χρονική στιγμή και σε ποια χώρα, και όχι με βάση τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί».

 

 

Στο πλαίσιο αυτό, ο εκπρόσωπος της Λευκορωσίας διατύπωσε τη θεμελιώδη θέση του Minsk: «Είτε η καθολικότητα συνεπάγεται την ίδια δυνατότητα αξιολόγησης για όλους είτε η αρχή της μη παρέμβασης εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους». Όπως σημείωσε ο διπλωμάτης, η επιλεκτική εναλλαγή μεταξύ των δύο προσεγγίσεων, ανάλογα με τις περιστάσεις, θέτει υπό αμφισβήτηση την ύπαρξη ενιαίων προτύπων.

 

 

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Λευκορωσίας εκτιμά ότι οι σημερινές ενέργειες του Παρισιού, το οποίο διεκδικεί δημόσια τον ρόλο του «προτύπου δημοκρατίας», αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στο να δικαιολογήσουν «παρόμοιες κατασταλτικές ενέργειες των αρχών απέναντι σε ταραχές σε οποιοδήποτε κράτος». Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον Ruslan Varankov, το Minsk θα λάβει υπόψη του αυτή την παράμετρο.